با بررسی مقررات قانونی و اصول حقوقی به شرح ذیل، عدم صلاحیت و اختیار داور در رسیدگی به دعوای تایید فسخ و انفساخ و اقاله قرارداد، مشخص و محرز می گردد :
۱/ طبق ماده ۴۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی، دعاوی انحلال و فسخ و انفساخ و اقاله قرارداد باید در موضوعات مشمول شرط داوری پیش بینی گردد. در غیر این صورت داور صلاحیت و اختیار رسیدگی به دعوای تایید فسخ و یا تایید انفساخ قرارداد را ندارد.
۲/ طبق ماده ۲۴۶ قانون مدنی، با فسخ و انفساخ و اقاله قرارداد شروط ضمن عقد از جمله شرط داوری باطل می گردد و دیگر داور صلاحیت و اختیار رسیدگی به دعوای تایید فسخ و انفساخ و اقاله قرارداد را ندارد و اِلا دور باطل حاصل می آید. مگر شرط گردد که شرط داوری مستقل از اعتبار قرارداد است.
۳/ ماده ۴۶۱ قانون آیین دادرسی مدنی موید همین نظر است. ماده ۴۶۱ : هرگاه نسبت به اصل معامله یا قرارداد راجع به داوری بین طرفین اختلافی باشد، دادگاه ابتدا به آن رسیدگی و اظهار نظر می نماید.
۴/ اختیارات و صلاحیت داور استثناء است و در موارد شك و ترديد اصل بر صلاحيت عام دادگستري است.
۵/ نظریه مشورتی شماره ۷۲۱/۷ مورخ ۱۰/۲/۱۳۸۴ اداره کل حقوقی قوه قضاییه تایید نموده است که داور صلاحیت رسیدگی به دعوای فسخ قرارداد را ندارد.
۶/ آراء متعدد صادره از شعب دادگاه تجدید نظر استان تهران که در سامانه ملی آراء قضایی قابل جستجو است. کلمات کلیدی جستجو : فسخ داور
فلذا اگر قرار باشد داور بتواند در خصوص دعاوی انحلال قرارداد و تبعات و آثار آن نیز رای صادر نماید، باید بخشی از شرط داوری چنین باشد :
کلیه اختلافات حاصله بین طرفین از جمله اجرای تعهدات، نقض تعهدات، انحلال قرارداد (اقاله، فسخ، انفساخ)، بطلان و ابطال قرارداد، اتمام مدت قرارداد، آثار و تبعات و الزامات بعد از انحلال قرارداد و یا بطلان و ابطال قرارداد همچون استرداد عوضین و اجرت المثل و ضمان دَرَک و …، خسارات قراردادی و خسارات ناشی از انحلال و بطلان قرارداد، تفسیر و غیره توسط داور مرضی الطرفین آقای / خانم …….. کد ملی ……. موبایل ….. پیام رسان …….. ایمیل ….. به نشانی ……. حل و فصل می گردد. شرط داوری مستقل از اعتبار و صحت و بقای قرارداد است.
