تاثیر تعویض چک ثمن

4.6/5 - (7 امتیاز)
۴.۶/۵ - (۷ امتیاز)

پرسش این است که اگر در قرارداد چند فقره چک بابت ثمن صادر شده باشد و در خلال قرارداد یکی از چک های ثمن با چک دیگر تعویض گردد، در این صورت تاثیر تعویض چک ثمن در قرارداد چیست ؟

تاثیر تعویض چک ثمن عموماً بر روی شروط فسخ است. به این معنی که اگر در قرارداد شرط شود در صورت برگشت هر یک از چک ها، فروشنده حق فسخ معامله را دارد، در این صورت تعویض چک ثمن ممکن است این شرط را تحت تاثیر قرار دهد.

حالات مختلف تعویض چک ثمن

تاثیر تعویض چک ثمن در قرارداد را در چند حالت باید بررسی کنیم :

حالت اول : چک ثمن قبل از برگشت خوردن تعویض می گردد. در این حال برگشت چک تعویض شده نیز در حکم همان چک ثمن مندرج در قرارداد است و تبدیل تعهد صورت نگرفته و شرط فسخ باقی است. عدم تسری شرط فسخ به چک تعویضی خلاف انصاف و مروت است چرا که تعویض چک مساعدت و احسان فروشنده بوده است و نباید به ضرر فروشنده (محسن) تمام شود.

حالت دوم : چک ثمن بعد از برگشت با چک دیگری تعویض می گردد. در این حالت اگر چک تعویضی برگشت بخورد، طبق ملاک ماده ۴۰۳ و مواد ۲۵۴ و ۲۵۵ قانون مدنی، از مصادیق اسقاط فعلی و عملی شرط فسخ است و دیگر در این حالت ضمانت اجرای فسخ قرارداد به چک تعویض شده ی برگشتی تسری ندارد.

حالت سوم : چک تعویضی با چک برگشتی اول، وصول می گردد ولی چک بعدی مندرج در قرارداد (چک دوم) برگشت می خورد، در این صورت نیز مشمول حالت دوم فوق الذکر است.
حالت چهارم : چک ثمن قرارداد با سفته تعویض گردد اعم از این که قبل از برگشت چک باشد و یا بعد از آن. در این صورت شرط فسخ، اسقاط فعلی و عملی گشته و مضافاً گزینه تبدیل تعهد نیز بیشتر متصور است. فلذا عدم وصول سفته در هیچ حالتی مشمول شرط فسخ نمی گردد.

تنظیم متمم تعویض چک

بنابراین کلیه موارد تعویض چک و یا سایر تغییرات در نحوی پرداخت ثمن و تمدید موعد و امثالهم باید در قالب یک متمم صورت گیرد تا طرفین مجدداً به باقی بودن سایر شرایط قرارداد به قوت خود تاکید و تصریح نمایند و حقوق طرفین در قرارداد تضییع نگردد و جای شک و شبهه نباشد و کار به تفسیرهای حقوقی نکشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 دیدگاه در “تاثیر تعویض چک ثمن
  • ۱۴۰۱-۱۱-۰۱ at ۵:۳۸ بعد از ظهر
    Permalink

    با سلام استاد در توضیح اعلام نظر شما در صورت برگشت هر یک از چکها که در حالت سوم توضیح داده‌اید، آیا دریافت وجه چک سوم بعد از برگشت و واریز وجه آن توسط خریدار به حساب فروشنده یا بنا به درخواست فروشنده به حساب فرزند وی، آیا شرط فسخ به چک چهارم مندرج در قرارداد قابل تسری است و یا امکان اعمال آن بعد از برگشت چک چهارم وجود ندارد ؟

    Reply
    • ۱۴۰۱-۱۱-۰۲ at ۲:۳۲ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      این فرض شما هم در ذیل همان حالت سوم قرار دارد. معذلک ممکن است در شرایطی و اوضاع و احوالی، قصد فروشنده از مطالبه پول چک برگشتی سوم، اسقاط حق فسخ ناشی از چک چهارم نباشد. این محال نیست. ولی به هر حال کفه بیشتر به سمت اسقاط فعلی و عملی کل شرط حق فسخ است.

      Reply
  • ۱۴۰۰-۰۵-۰۱ at ۸:۲۵ قبل از ظهر
    Permalink

    ممنون، عالی بود استاد 🙏🙏🌹🌹

    Reply
    • ۱۴۰۰-۰۵-۰۲ at ۲:۲۶ بعد از ظهر
      Permalink

      سلام تشکر از نظر شما

      Reply