آیا امضای چک قابل انکار است؟

4/5 - (33 امتیاز)
۴/۵ - (۳۳ امتیاز)

چک به عنوان یک سند تجاری معتبر در نظام اقتصادی نقش مهم و اساسی دارد و به همین دلیل قوانین خاص و اصول تجاری بر این سند حاکم است از جمله موضوع انکار امضای چک.

قانون انکار امضای چک

طبق قانون آیین دادرسی مدنی، خوانده دعوا می تواند امضای خود را در سند عادی که علیه او استناد شده، مورد انکار قرار دهد و در این صورت خواهان (طلبکار) باید انتساب سند به خوانده و اصالت سند را اثبات کند و بار اثبات به عهده خواهان است. به این نحوه که با تعیین کارشناس باید مشخص گردد که امضای مندرج در سند عادی (مبایعه نامه، رسید طلب و…) با امضای خوانده در اسناد مسلم الصدور وی همچون عقدنامه ازدواج و سند مالکیت تطابق اساسی دارد یا ندارد.

انکار امضای چک

حال اگر تطابق نداشته باشد، از آنجا که امکان دارد خوانده چند امضائه باشد، خواهان باید با دلایل دیگر همچون اقرار و شاهد و … اثبات نماید که خوانده (بدهکار) ذیل سند عادی را به همین شکل و شمایل فعلی با دستش امضاء زده است حال چه امضای همیشگی خوانده باشد یا نباشد.

گاهی اشخاص ذیل قرارداد را با امضای اصلی خود امضاء نمی کنند و طرف دیگر قرارداد به خیال خودش از طرف مقابل امضاء گرفته است!! بعداً در دادگاه به راحتی می گوید امضای من نیست و انکار می کنم و کارشناس نیز با توجه به نمونه امضاهای قبلی شخص انکار کننده در اسناد مسلم الصدورش، این انکار را تایید می کند. یعنی به همین راحتی طرف از زیر بار قرارداد شانه خالی می کند!! به همین خاطر باید حتماً طرفین در تمام صفحات قرارداد، نام و نام خانوادگی را با خط خود بنویسند و اثر انگشت هم بزنند.

نتیجتاً خوانده دعوا می تواند سند عادی را انکار نماید و صرف انکار هم کافی است و هیچ دلیلی هم نباید بر انکار خود ارائه دهد بلکه در این حالت خواهان باید انتساب امضای سند به خوانده و اصالت سند را از طریق اقرار و شاهد و امارات و قرائن و … اثبات نماید. انتساب امضاء به خوانده یعنی اینکه خوانده با دست خودش سند را امضاء زده است حال چه شکل و شمایل امضاء ذیل سند با نمونه امضای قبلی خوانده تطابق بنماید یا ننماید.

آیا صاحب حساب می تواند امضای خود را در چک انکار کند؟

اکنون این سوال پیش می آید که در عین حال که چک یک سند عادی است، آیا صاحب حساب می تواند امضای خود را در چک انکار کند؟؟ به فرض هم که انکار امضاء از جانب صاحب حساب قابل قبول و مسموع باشد، آیا صرف انکار کافی است و صاحب حساب همچون انکار سایر اسناد عادی هیچ دلیلی بر انکار امضای خود لازم نیست ارائه نماید؟

به طور مثال شما علیه صاحب حساب چک طرح دعوا می کنید و صاحب حساب در دادگاه در یک جمله بگوید امضای مندرج در چک امضای من نیست و انکار می کنم!! و بعد از این شما مجبور شوید با نظر کارشناسی انتساب امضاء را به صاحب حساب اثبات کنید و در نهایت هم کارشناس تایید کند که امضای روی چک با نمونه امضای موجود در بانک یا نمونه امضای صاحب حساب در سند مالکیت خونه اش تطابق ندارد و نتیجتاً حکم به رد دعوای شما و بی مسئولیتی صاحب حساب صادر شود. آیا چنین فرض خنده دار و احمقانه ای در دنیای تجارت قابل تصور است؟

با قاطعیت باید گفت : خیر. در واقع هرچند چک سند عادی است ولی به دلیل اصول تجاری و قوانین خاص، امضای روی چک توسط صاحب حساب چک قابل انکار نیست و مضافاً برای اثبات ادعای عدم انتساب امضاء، صاحب حساب چک باید تحصیل مجرمانه چک را توسط دارنده فعلی چک با شکایت کیفری اثبات نماید و صرف انکار امضای چک و اعلام عدم تطابق امضای چک با نظریه ی کارشناسی کافی نیست. اکنون هر دو فرض را بررسی می کنیم :

انکار امضای چک

۱ – عدم امکان انکار امضای چک

تفاوت مهمی که بین چک با سایر اسناد عادی مثل سفته و مبایعه نامه وجود دارد این است که یقیناً کاغذ چک در یک دسته چک در ابتدا در مالکیت انحصاری و تصرف خود صاحب حساب چک بوده است و متعاقباً در تصرف دارنده فعلی چک قرار گرفته است ولی در مورد سایر اسناد عادی مثل سفته هیچ یقین سابقی وجود ندارد که کاغذ سفته سابقاً در تصرف خود صادرکننده سفته بوده است. این تفاوت بین چک با سایر اسناد عادی آنچنان مهم و اساسی است که حکم انکار امضاء را در چک با سایر اسناد عادی متفاوت می سازد.

قانون گذار در ماده ۳ قانون صدور چک حتی عدم تطابق امضای چک را نیز از موارد جرم صدور چک بلامحل و مسئولیت صاحب حساب می داند. فلذا تعلق امضای روی چک به صاحب حساب مفروض قانون گذار است. قانون گذار فرض نموده که وقتی کاغذ چک در سابق یقیناً در تصرف صاحب حساب چک بوده است و متعاقباً در تصرف دارنده فعلی قرار گرفته است، چک با رضایت صاحب حساب از تصرف سابق او به تصرف فعلی دارنده درآمده است و صرف وجود اصل چک در تصرف مالکانه دارنده فعلی چک، فرض بر مالکیت دارنده بر چک است هرچند که امضای روی چک متفاوت با امضای صادرکننده باشد.

نتیجتاً با توجه به دلالت التزامی ماده ۳ قانون صدور چک، مغایرت امضاء در چک و یا عدم تطابق امضای چک مانع انتساب صدور چک به صاحب حساب آن نمی شود و صدور چک توسط شخص صاحب حساب در قالب هر شکل امضایی، مفروض قانون گذار است. در واقع این اماره یا فرض قانونی علیه صاحب حساب وجود دارد که عدم تطابق امضای چک ناشی از تنظیم عمدی آن توسط خود صادر کننده چک است و خود او با کج زدن امضای خود و یا با درج امضای غیر مشابه یا امضای اشتباه در چک موجب عدم وصول چک شده است. فلذا بر این اساس امضای مندرج در چک از جانب صاحب حساب قابل انکار نیست و ترتیب اثر دادن به انکار صاحب حساب (تنظیم کننده چک) و انداختن بار اثبات انتساب به دارنده چک (شاکی) وجاهت قانونی ندارد.

مبنا و فرض ماده ۳ قانون صدور چک فقط در خصوص شکایت کیفری نیست بلکه در دعاوی حقوقی هم به طریق اولی وجود دارد. یعنی وقتی صادر کننده چک در مقام متهم جرم صدور چک بلامحل ولو در حالت عدم تطابق امضاء در پرونده کیفری باید از خود دفاع نماید به طریق اولی خوانده دعوای حقوقی نیز در حالت عدم تطابق امضاء باید از خود دفاع کند و صرف انکار کافی نیست.

قانون گذار در ماده ۱۷ قانون صدور چک وجود اصل چک را در دست صادر کننده دلیل پرداخت وجه چک و مالکیت مجدد صادرکننده بر چک خود میداند مگر خلاف آن اثبات گردد که یک اماره قانونی است. منتها در مورد این که وجود چک در دست دارنده فعلی چک دلیل بر انتقال رضایتمندانه چک به دارنده فعلی تحت هر شکل امضایی است، حکم صریح ندارد ولی از دلالت التزامی ماده ۳ قانون صدور چک قابل برداشت است.

انکار امضاء در قانون صدور چک

اماره ید (ماده ۳۵ قانون مدنی) هم به فرض قانونی مستفاد از ماده ۳ قانون صدور چک کمک می کند. اماره ید حتی در حالت مشخص بودن سابقه متصرف و مالک مال منقول نیز جاری است و تصرف کنونی مقدم بر تصرف سابق است. خصوصاً این موضوع در مورد چک بیشتر مطرح می شود چرا که سند تجاری و اساساً فلسفه وجودی آن وسیله پرداخت بودن است و حقوق آن معد برای انتقال یافتن است و با سایر اموال منقول مثل طلا و دوچرخه تفاوت دارد.

مثلاً ممکن است که در مورد یک ساعت طلا که یقیناً در سابق متعلق به شخص الف بوده و اکنون که در تصرف شخص ب است و شخص ب برای مالکیت خود به اماره تصرف استناد می کند، از شخص ب سبب و علت تصرف را بخواهیم ولی در مورد چک قطعاً تصرف کنونی دارنده فعلی مقدم بر تصرف سابق صاحب حساب بر روی کاغذ چک است به دلیل اصولی تجاری و اینکه اساساً فلسفه چک برای خرج کردن به دیگران است بر خلاف یک ساعت طلا و سایر اموال منقول. جالب این که حتی در سایر اموال منقول نیز طبق نظریات برخی حقوقدانان و فقهاء، تصرف فعلی مقدم بر تصرف سابق است و متصرف فعلی می تواند برای اثبات مالکیت خود به صرف تصرف فعلی خود (اماره ید) استناد نماید که در این صورت به طریق اولی در مورد چک تصرف فعلی دارنده مقدم بر تصرف سابق صاحب حساب بر کاغذ چک است.

انکار امضا در سایر اسناد عادی

اما در مورد سایر اسناد عادی و حتی سایر اسناد تجاری (سفته و برات) این طور نیست. چرا که قانون خاص در مورد آن ها نظیر ماده ۳ قانون صدور چک وجود ندارد و مضافاً وجود اصل سند در تصرف دارنده (خواهان) اماره ید به نفع او علیه خوانده ایجاد نمی کند و ملازمه با صدور سند توسط خوانده ندارد. چرا که مالکیت انحصاری و تصرف سابق خوانده دعوا بر کاغذ آن اسناد قابل اثبات نیست و نتیجتاً انتقال فیزیکی آن سند از بدهکار به شاکی نیز قابل اثبات نیست که اماره و قرینه بر اصدار و تنظیم آن توسط خوانده به هر شکل امضایی باشد. خصوصاً که اکثر اسناد عادی مثل رسید طلب واجد حقوق قابل انتقال نیستند که انتقال فیزیکی آن موجب انتقال حقوقی آن شود و خواهان وجود اصل سند را نزد خود اماره انتقال حقوق سند به خود بداند.

فلذا طلبکار نمی تواند با استناد به وجود اصل آن سند نزد خود از اماره انتقال حقوقی و یا اصدار و تنظیم سند از ناحیه خوانده استفاده کند. بنابراین با انکار امضاء توسط خوانده، خواهان باید تنظیم و اصدار سند از ناحیه خوانده را اثبات نماید.

فلذا تردیدی نیست که دارنده چک از فرض یا اماره قانونی ماده ۳ قانون صدور چک برخوردار است و دلالت بر انتقال رضایتمندانه فیزیکی اصل چک از تصرف صاحب حساب به دست دارنده فعلی دارد و انتقال فیزیکی چک نیز ملازمه با انتقال حقوق چک از صاحب حساب به دارنده چک دارد صرف نظر از این که چه شکل امضایی در متن چک منقوش شده باشد.

بنابراین با وجود فرض یا اماره قانونی مذکور در ماده ۳ قانون صدور چک و لحاظ نمودن اماره ی ید، دیگر اصلاً نوبت به فرصت انکار امضای چک توسط صاحب حساب و انداختن بار اثبات انتساب امضاء به عهده دارنده چک با کارشناسی تطابق امضاء نمی رسد و لاجرم این صاحب حساب چک است که باید نامشروع بودن تصرف فعلی دارنده و تحصیل مجرمانه چک را اثبات نماید.

اما اگر بخواهیم همچنان خود را مقید به این قواعد عمومی آیین دادرسی کنیم که اسناد عادی قابل انکار است و چک هم سند عادی است و در نتیجه چک هم قابل انکار است، لذا حداقل در این شرایط باید به توجه به استدلالات فوق الذکر قائل شد که انکار چک در واقع یک ادعای خلاف فرض قانونگذار است و انکار کننده باید دلیل انکار خود ارائه دهد. یعنی به فرض هم که امضای روی چک ( نه امضای پشت چک ) قابل انکار باشد، صرف انکار کافی نیست و صاحب حساب بر خلاف انکار سایر اسناد عادی، باید دلیل بر انکار ارائه نمابد که این دلیل هم در مطلب بعدی بررسی شده است.

۲- اثبات تحصیل مجرمانه چک

گفتیم فرض بر این است که امضای روی چک ( نه امضای پشت چک ) در هر حال و به هر شکل متعلق به صادر کننده است. حال اگر صادر کننده بخواهد خلاف این فرض قانونی را اثبات کند، فقط باید طبق ماده ۱۴ قانون صدور چک، تحصیل مجرمانه را با شکایت کیفری (سرقت و جعل، کلاهبرداری و جعل، خیانت در امانت و جعل، مفقودی و جعل) اثبات نماید و صرف ادعای جعل حقوقی و حتی صرف ادعای جعل کیفری هم کافی نیست چرا که صرف ادعای جعل حقوقی و یا شکایت کیفری جعل به تنهایی بازهم فرض قانونگذار را کنار نمی زند و خروج مجرمانه چک از دست صاحب حساب به دست دارنده فعلی را اثبات نمی کند.

بلکه صاحب حساب چک فقط باید اثبات نماید که چک به سبب سرقت یا کلاهبرداری یا خیانت در امانت مجرمانه از دست صاحب حساب خارج و توسط دارنده به طور مجرمانه تحصیل شده و سپس در چک جعل هم صورت گرفته است. چرا که جعل امضای صاحب حساب چک ملازمه با سرقت یا خیانت در امانت یا کلاهبرداری یا سوء استفاده از چک کاملاً سفید مفقود شده دارد.

ادعای جعل حقوقی و یا شکایت جعل کیفری نهایتاً اثبات می کند که امضای چک مطابق نمونه امضای موجود در بانک و یا مطابق نمونه امضاهای قبلی صاحب حساب در اسناد مسلم الصدورش نیست ولی گفتیم این به معنای عدم تنظیم و اصدار چک از ناحیه صاحب حساب نیست و خلاف فرض قانونی را اثبات نمی کند و دوباره میرسیم همان خانه اول.

شکایت واهی جعل چک

وقتی میبینم در برخی دادگاه ها طرف شکایت کیفری جعل امضای چک به تنهایی مطرح کرده و هیچ ادعای سرقت و خیانت در امانت و کلاهبرداری در کنار جعل مطرح نمی کند و قاضی هم قرار کارشناسی صادر می کند و در نهایت به دلیل عدم تطابق امضاء، دارنده چک محکوم به جرم جعل و استفاده از سند مجعول هم می گردد، دیوانه کننده است. واقعاً جک حقوقی این است که بدهکار چک را صادر کند و امضایش را غلط و غلوط بزند و بعد در دادگاه حقوقی امضا را انکار کند و دعوا دارنده (طلبکار) رد گردد و بعدش تازه شکایت کیفری جعل و استفاده از سند مجعول هم علیه طلبکار مطرح کند و حکم یکسال حبس طلبکار را هم بگیرد!!

نتیجه این که چک سند تجاری است و قانونگذار جهت ثبات بازار و معاملات تجاری در ماده ۳ قانون صدور چک، حتی عدم تطابق امضای چک را نافی مسئولیت صاحب حساب و صادر کننده ندانسته است. امضای منقوش در چک به هر شکلی که باشد به عنوان امضای صادرکننده، مفروض قانونگذار است و فقط تحت شرایط ماده ۱۴ قانون صدور چک می توان خلاف فرض قانون گذار را اثبات کرد. به این معنی که با توجه به قرینه لفظی “شکایت” در ماده مذکور، صاحب حساب تنها با ارائه حکم کیفری می تواند عدم انتساب امضای چک به خود را اثبات کند.

لذا به فرض هم که کارشناس به عدم تطابق امضای صاحب حساب با امضای روی چک اظهار نظر نماید، مؤثر در مقام نمی باشد و دردی را دوا نمی کند. قانونگذار اجازه نداده است که صاحب حساب و صادر کننده با تغییر در امضای خود و سپس انکار آن!! ثبات بازار و معاملات تجاری را به هم ریزد و خود را از مسئولیت تجاری رها سازد.

سوالات متداول
  • keyboard_arrow_down آیا انکار امضای چک موجب سلب مسئولیت از صاحب حساب می شود ؟
    خیر . چرا که فرض قانونگذار انتساب امضای چک به هر شکلی به صادر کننده است مگر با حکم کیفری تحصیل مجرمانه چک از ید صادر کننده اثبات شود.
  • keyboard_arrow_down آیا حکم انکار امضای چک با سفته متفاوت است ؟
    بله در مورد چک قانون خاص داریم و انکار سفته مشمول عمومات قوانین انکار اسناد عادی است.
  • keyboard_arrow_down آیا صرف ادعای جعل چک، موجب سلب مسئولیت صادر کننده می شود ؟
    خیر . چرا که ادعای جعل به تنهایی خروج مجرمانه چک از ید صادر کننده را اثبات نمی کند و باید توام با ادعای سرقت و یا کلاهبرداری یا خیانت در امانت باشد.
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

271 دیدگاه در “آیا امضای چک قابل انکار است؟
  • ۱۴۰۱-۱۰-۲۵ at ۱۱:۲۵ قبل از ظهر
    Permalink

    سلام وقت بخیر
    بنده از شخصی بابت کار تودوزی ماشین یکباره چک صیادی گرفتم که متعلق به وی نبود وصاحب چک در سامانه چک را به من انتقال داده و طرف حسابن بعنوان ضمانت پشت چک را امضا نموده که اینک در سر رسید چک برگشت خورده و ضامن از پرداخت بدهی چک خوداری نموده و صاحب چک فراری میباشد
    الان که شکایت کردم ضامن مدعی شده که امضا پشت چک برای وی نمی‌باشد و جعل شده با آنکه وی در مقابل خودم پشت چک را دو امضا زده و نام ونام خانوادگی نوشته
    حالا چگونه باید اثبات کنم

    Reply
    • ۱۴۰۱-۱۰-۲۵ at ۹:۰۲ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      از طریق کارشناسی خط و امضاء. در غیر این صورت شاهد و یا قسم. احتمال زیاد همان موقع که امضاء زده عمداً امضای خودش رو نزده تا بعداً بتواند ادعای جعل یا انکار نماید.

      Reply
  • ۱۴۰۱-۰۹-۱۲ at ۳:۰۶ بعد از ظهر
    Permalink

    سلام وقت به خیر یه مقدار پول میخام به شوهرم بدهم و ماهیانه سود ازش بگیرم .چک قدیمی ازش بگیرم یا صیادی؟هر دوتاش رو داره.و اینکه بدون تاریخ بگیرم مشکلی نداره؟

    Reply
    • ۱۴۰۱-۰۹-۱۴ at ۷:۲۵ قبل از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      چک صیادی بهتر است ولی صیادی جدید رو سفید امضاء نمی توان صادر کرد چون در سامانه باید ثبت گردد.

      Reply
  • ۱۴۰۱-۰۹-۰۸ at ۱۱:۲۳ قبل از ظهر
    Permalink

    سلام ببخشید سوالی داشتم.
    برادر من یک چک صادر کرده وه بدون اطلاع من نام و نام خانوادگی و کد ملی من همراه با دو امضا که امضا من نیست را پشت چک نوشته. الان دارنده چک در دادگاه از من طلب دریافت وجه میکنه. ایا من مسولیتی بابت این چک دارم؟

    Reply
    • ۱۴۰۱-۰۹-۰۹ at ۶:۳۵ قبل از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      بله مگر این که سرقت و جعل چک را اثبات کنید.

      Reply
  • ۱۴۰۱-۰۶-۱۲ at ۵:۵۹ قبل از ظهر
    Permalink

    سلام یکی از دوستان برادرم دو فقره چک شرکتی بابت ضمانت به ایشان داده حالا اون بنده خدا رفته مبلغ زده و چک ها را میخواد خرج کنه چون سفید بهش داده یکی چک هارو به نام برادرم نوشته و یکی بنام بنده که هیچ رابطه ا با ایشان ندارم تکلیف چیست

    Reply
    • ۱۴۰۱-۰۶-۱۳ at ۹:۰۴ قبل از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      باید موردی بررسی شود شکایت خیانت در امانت به احتمال کم و یا سوء استفاده از سفید امضاء و یا دعوای حقوقی استرداد چک. باید موردی نظر داد نمی توان راه حل کلی گفت.

      Reply
  • ۱۴۰۱-۰۱-۱۷ at ۱۱:۰۴ قبل از ظهر
    Permalink

    سلام و ارادت.بنده یک فقره چک از شخصی گرفتم که چک در وجه خودش بودوقبلا هم برگشت زده بود و چک رو هم ظهر نویسی کرده بود،،،،زمانی که چک رو به من داد گفت که تو بامن حساب داری نه صاحب چک،وبه همین دلیل امضای روی چک که امضای صاحب چک بود رو در آوارد و چک رو به من داد…حالا با این تفاسیر میتونم چکی که با دراواردن امضای صاحب چک که سوراخ شده رو،از ظهر نویس که خود این آقاس شکایت کنم؟؟.وهیچ رسید یا چیزی جز این چک ندارم

    Reply
    • ۱۴۰۱-۰۱-۱۷ at ۱:۳۴ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      این دیگر چک و سند تجاری نیست. ممکن است در کنار ادله ی دیگر موید طلب شما از ظهرنویس باشد.

      Reply
  • ۱۴۰۰-۱۰-۱۳ at ۹:۳۵ بعد از ظهر
    Permalink

    سلام و عرض ادب خدمت شما استاد گرامی
    ببخشید اگر چک تضمینی را دریافت کرده باشیم از دو نفر سازنده ساختمان که بایکدیگر شریک هستند و برگشت زده باشیم و پشت چک را فرد دوم به عنوان ضامن چک(یعنی شریک سازنده اول) امضا کرده باشد در همان موقع که چک را تحویل گرفتیم و حالا بعد از گذشت ۲ سال متوجه شدیم که دو امضای پشت چک مربوط به ضامن چک متفاوت هست با یکدیگر.. ایا ضامن چک میتواند امضای خود را انکار کند ؟ در صورتی که در قرار داد امده است سازندگان ۲نفر هستند و اینکه سازندگان تعهد دارند نسبت به ساخت ساختمان و تکمیل و تحویل ان در موعد مقرر .
    آیا راه فراری برای ضامن چک وجود دارد که دو امضای متفاوت کرده است در پشت چک ؟ ومثلا میتواند بگوید من امضا نکرده ام به عنوان ضامن چک ؟

    Reply
    • ۱۴۰۰-۱۰-۱۴ at ۱:۵۲ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      ضامن چک می تواند امضای خود را انکار کند. در این صورت بار اثبات انتساب امضاء به عهده شما است. قرارداد مشارکت در ساخت می تواند یکی از امارات و قرائن انتساب امضاء با شریک سازنده و ضامن وی باشد.

      Reply
  • ۱۴۰۰-۱۰-۱۱ at ۳:۲۵ بعد از ظهر
    Permalink

    سلام وقت بخیر.بنده چکی رو ثبت کردم به نام خانمم پس ازتایید چک ازطرف خانمم با برنامه همراه بانک چک را دروجه یکی دیگه ثبت کردیم.برای اینکه صحبت کرده بودیم درقبال دریافت پول نقد چک ۲ماه به کدملی ومشخصاتی که دوستم میفرسته ثبت کنیم.الان بعدارثبت مشکل ما حل شده دیگه نیازی به پول مدت دار نداریم.ولی اون شخصی که چکو ازما گرفته به عنوان رابط ازدادن برگ چک خودداری میکنه.درحالی که تمام پیامها وتماسهای انجام شده بینمون موجود هستش که این چک برای چه کاری داده شده.به نظرشما راهی وجودداره که بخوام شکایت کنم.

    Reply
    • ۱۴۰۰-۱۰-۱۱ at ۴:۳۷ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      بر اساس همان توافقات و این که چک در قبال قرض الحسنه ای بوده که دریافت نشده است، اظهارنامه و سپس دادخواست استرداد چک مطرح نمایید. البته باید این پیام ها بین شما و دارنده فعلی چک مستقیماً رد و بدل شده باشد نه واسطه و مضافاً چک را خرج نکرده باشد.

      Reply
  • ۱۴۰۰-۱۰-۰۹ at ۱۱:۱۳ بعد از ظهر
    Permalink

    سلام جناب یکی از دوستان من یه چک از ما درخواست کرد واون چک به مبلغ ۵ میلیون بود من بهش دادم ایشون چک رادست کاری وجعل کرده و۸۵ میلیون توش نوشته و خرج کرده کسی که چک را خریده الان حکم من را گرفته چیکار باید بکنم ممنون میشم یه راهنمایی بکنید با تشکر از سایت خوبتون

    Reply
    • ۱۴۰۰-۱۰-۱۰ at ۳:۵۶ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      ادعای جعل مبلغ چک و این که صدور چک با مبلغ ۵ میلیون تومان و تغییر رقم بدون رضایت و پشت نویسی شما بوده است و بیش از ۵ میلیون تومان در برابر دارنده مسئولیت ندارید.

      Reply
  • ۱۴۰۰-۰۹-۲۷ at ۹:۵۱ بعد از ظهر
    Permalink

    با سلام
    بنده موبایل فروش هستم و چک های دریافتی از مشتری ام را به یک نفر که چک های بنده را می‌خرد و درصد آن را کم می کند میدهم و پول نقد دریافت می کنم، و این شخص به دلیل اینکه از چند موبایل فروش دیگر هم چک میگیرد، به من گفت که پشت چک را امضا کنم تا بفهمد که چک را از چه کسی دریافت نموده است. حالا که چک های مشتری ام برگشت خورده، قصد شکایت از من را دارد، در حالی که من پشت چک را فقط برای اینکه بداند این چک را من به او داده‌ام ، امضا کردم.

    Reply
    • ۱۴۰۰-۱۰-۰۱ at ۸:۲۱ قبل از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      خیر پذیرفته نیست. مسئولیت دارید مگر خودش شکایت کند و با ادله قوی این امر را اثبات کرد که بعید است.

      Reply
  • ۱۴۰۰-۰۹-۱۶ at ۲:۲۴ بعد از ظهر
    Permalink

    با عرض سلام و خسته نباشید
    ببخشید من یک چک صیادی ثبت شده دارم که امضا نداره طرف گفت چون تو سیستم ثبت شده امضا نمیخواد
    الان تکلیف این چک چیه؟

    Reply
    • ۱۴۰۰-۰۹-۱۶ at ۴:۴۹ بعد از ظهر
      Permalink

      سلام؛
      سند تجاری چک به معنای اخص نیست ولی ممکن است ثبت چک در سامانه صیاد و تسلیم برگ چک، به نوعی اقرار بر دین باشد و در حد یک سند مدنی اعتبار داشته باشد.

      Reply
  • ۱۴۰۰-۰۸-۲۱ at ۹:۵۱ بعد از ظهر
    Permalink

    با عرض سلام
    سال ۹۱ ما یک قرارداد بابت اجاره بیل مکانیکی منعقد کردیم و طرف قرارداد بابت تسویه ۲فقره چک از همسر خودش ارائه کرد که هردو برگشت خورد و پس از شکایت در هیچ جلسه ای از دادگاه شرکت نکردند الان بعد از ۸سال که یک مال از صاحب چک توقیف کردیم ادعا کردند که از شکایت بی اطلاع بوده و امضای روی چک برای ایشان نیست و نظر کارشناسی هم رای بر عدم مطابقت امضا هست.
    الان ما چه کاری باید انجام بدیم؟
    با تشکر

    Reply
    • ۱۴۰۰-۰۸-۲۵ at ۲:۲۸ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      دفاعیات بر اساس مطالبی که در همین مقاله ذکر شده است و همچنین سایر مواردی که وکلای دیگر راهنمایی کنند.

      Reply
  • ۱۴۰۰-۰۸-۱۴ at ۱۰:۰۷ قبل از ظهر
    Permalink

    سلام‌خسته نباشین صاحب کارم یه چک صیادی بهم داد ثبتش نمیکنه میتونین بگین باید چیکارکنم؟

    Reply
    • ۱۴۰۰-۰۸-۱۵ at ۲:۵۲ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      در حد سند عادی طلب قابل استفاده است.

      Reply
  • ۱۴۰۰-۰۶-۲۵ at ۸:۲۷ بعد از ظهر
    Permalink

    سلام وخسته نباشید خدمت آقای صالحی بزرگوار…خدا ازتون راضی باشه که مردم رو راهنمایی میکنید

    اینجانب سال ۹۴به یه فامیل نزدیک که تو بورس ورشکسته شده بود واز شهر خودش فرار کرده بود وامده بودشهر محل اقامت من وبا حیله ونیرنگ وچرب زبانی جوری مرا خام کرد که بیخیال ورشکستگیش شدم وبهش اعتماد کردم که بتونم کمکی بهش کرده باشم وایشون هم خرج زن وبچش رو با کمک من بدست بیاره وزندگیش رو ریل بیوفته……با حیله منو قانع کرد خودرو شخصی خودمو سه ماهه بهش قرض بدم که بفروشه وبعداز سه ماه پولشو به من برگردونه چون همون موقع تو سایت دیوار زده بودم که بفروشم ایشون متوجه شد از قصد من واینجوری ماشینمو از دستم درآورد و من وقت انتقال سند رفتم براش امضا زدم وتو فروشش دخیل نبودم چقد نقدش کرد….این بگذرد بازم ولکن نبود وبا چرب زبانی ازمدو طبق خونه شهرستانمو که خالی بود واونم قصد فروششو داشتم رو پای بحث آورد که اگه میخوای من یه آشنا دارم تو شهرستان دستش این خونه رو امانت بزار وسوری به همون مبلغی که میتونی یه خونه اینجا پیش خرید کنی رو بگیر وچند ماه بهت فرصت میده که تو خونتو بفروشی و پولشو پس بدی واینجا صاحب خونه خودت باشی تا قیمتها مناسبه …خلاصه از اون ور هم بهم گفت رفتی پیش آشنام بهش لگو پولو واسه من میخوای که بهم کمک کنی…..منم از همه جا بیخبر که داره کلاه سرم میزاره گفتم داره لطفمو جبران میکنه که بهش اعتماد کردم وماشیینمو بهش دادم فروخته پولش دستشه این کارو میکنه ورفتم خونمو سوری تو بنگاه دوست طرف به طرف فروختم که داخلش هم زد که تا شش ماه دیگه اگه این مبلغ رو برگردونه صاحب خونه خودشه….خلاصهبه طرف هم گفتم پولو واسه فلانی میخوام ونگفتم واسه خودم میخوام….طرف هم همون لحظه پولی به من نداد وگفت چون نمایشگاه اتومبیل داره باید یه مورد خوب جور کنه که بهم بده ونقدش کنم که معامله حرام نشه واسه دو طرفمون چونرو این پول یه پولی هم میکشید روش بعنوان پورسانت خودش ومعاملش….
    خلاصه سرمکلاه رفت هی امروزو فردا کردن تا اینکه یه روز خبر داد که معامله جوره واین در صورتی که میدونستن من که راننده تریلی هستم شهرستان نیستم وتو بندر عباس بودم ونمیشد خودمو بهشون برسونم واین شد که گفت اگه مشکلی نداری پول رو میده دست همین فامیل کلاه بردار خودم که ماشینمو بهش داده بودم….خدا شاهده تا برگشتم شهرمون فامیلم خونشو جم کرده بود وفلنگو بسته بود وآب شد رفت تو زمین شماره هاشم خاموش کرده بود….دستم بجایی بند نبود هیچ مدرک وبدگه یا توافقنامه ای هم بین ومن وفامیل نزدیکم نبود ونداشتم ازش کل طایفه فهمیدن وافسوس میخوردن که چرا گولشو خوردی منم از همه جا بیخبر از قبل همون اول که ماشبنو برد چون خانمم اعتراض کرد یه چک سفید امضا به اصرار به من داد اونم به زور داد من نمیگرفتم ازش وعارم میومد بهش اعتماد نداشته باشم….خلاصه خیلی دنبال پس گرفتن خونم از طرف که معرفی کرده بود رفتن شکایت کردم هر دری زدم نشد وطرف خونمو چوب حراج زد وفروخت ودستم خالی شد حسابی خونه به اسم همسرم بود وایشون ۴سال تو دادگاها دنبالش رفت ونشد که نشد….
    بعداز دادگاها ودویدنها پارسال پاییز چک رو به اندازه یه پول دو طبق خونم وپول روز خودرو شخصی که بهش دادم پر کردم به مبلغ ۶۰۰میلیون وتاریخ زدم بردم برگشت زدم….
    دو ماه پیش فامیل کلاه بردارم سرو کلش پیدا شد هرچند بعداز غیب شدنش بابت بدهکاریهای دیگش دستگیرش کردن ومدت زیادی رو زندان بود وبعدها با ضمانت وبا قیدوشرط آزادی موقت بهش دادن که بیرون باشه تو شهر خودشون مشغول زندگی بود ومن چون میدونستم صفره صفره یبار هم نرفتم یقشو بگیرم چون فامیلیمون نزدیکه نمیشد که یه حرکتی یا حرفی بارش کرد وفایده نداشت وبیخیال شدم وچکش رو اجرا گذاشتم که حداقل گوشه خاطرش باشه مال منم بالا کشیده وگه نه میدونستم ازش آبی گرم نمیشه…

    خلاصه الان رفته ازم شکایت کرده بابت اینکه چک امانت بوده وسوء استفاده ازش کردم …..سه روز دیگه هم دادگاه دارم باهاش ودر صورتی که من درخاست اعسار دادم واسه چکش که برگشت زدم وهنوز تکلیف اعسار روشن نشده ایشون زحمت کشیدن رفتن شکایت کردن از من بابت خیانت در امانت…..
    جناب صالحی شما بفرمایید تکلیف من چیه چون بجز اون چک هیچ نوشته یا قرار وقول ثبت شده ای باهاش ندارم وفقط ازش اون چک رو داشتم که بخاطر حرفهای همسرم به من داد….آیا میتونه ادعاش رو ثابت کنه ومنو مجرم کنه و تکلیف من بدبخت که عین پینوکیو گولم زد وکلاه سرم گذاشت چیه وباید چی بگم که قاضی باورم کنه جون بچت جواب بهم بده وراهنماییم کن

    Reply
    • ۱۴۰۰-۰۶-۲۶ at ۳:۰۳ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      به همان سوابق معاملات ماشین و خونه تان که این فرد انجام داد استناد نمایید و شهادت همسرتان و افراد دیگر که در جریان هستند. امیدوارم خداوند مکرش رو به خودش برگرداند.

      Reply
  • ۱۴۰۰-۰۳-۱۲ at ۹:۵۱ بعد از ظهر
    Permalink

    سلام بنده با شخصی معامله انجام دادم ولی ایشان مبلغ صدو ده ملیون تومان چک به من دادند بعد از بررسی از طریق بانک متوجه شدم که امضا خودشان را نزده اند وبعد از مراجعه به شخص صادر کننده به من گفتن که این چک قانونی نیست وشما نمیتوانی ادعایی داشته باشی اگر ممکن است من را راهنمایی کنید

    Reply
    • ۱۴۰۰-۰۳-۱۳ at ۲:۴۷ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      پاسخ سوال شما موضوع بحث همین مقاله است که توضیح داده ام.

      Reply
  • ۱۴۰۰-۰۳-۰۱ at ۴:۴۲ بعد از ظهر
    Permalink

    سلام خسته نباشید
    من یک برگ‌چک سفید به یکی از دوستانم داده بودم ایشون بدون اطلاع به من چک رو بعنوان ضمانت نوشتن و امضا کردن و دادن به کس دیگه حالا بعد از گذشت ۸ ماه از تاریخ چک اون طرف چک من رو برگشت زده و ازطریق اداره ثبت اجراییه گرفته
    میشه راهنمایی کنید که من چکار باید کنم؟؟

    Reply
    • ۱۴۰۰-۰۳-۰۳ at ۵:۱۲ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      کار دشواری است. ولی در هر حال اگر طرف دارنده چک شرخر و قابل اثبات باشد، باید با اثبات امانی و سفید امضاء بودن، دعوای استرداد چک علیه هر دو و ابطال اجراییه ثبتی مطرح نمایید و اگر شرخر نیست، شاید با حکم کیفری خیانت در امانت نیز بتوان دعوای استرداد چک علیه هر دو و ابطال اجراییه ثبتی مطرح نمود. ولی در نزد برخی قضات حتی حکم کیفری خیانت در امانت نیز در برابر دارنده با حسن نیت قابل استناد نیست.

      Reply
  • ۱۳۹۹-۱۲-۲۸ at ۳:۵۷ قبل از ظهر
    Permalink

    با سلام خدمت شما.بنده چکی را که در وجه شخصی صادر شده بود با توجه به قراردادی که با ایشان داشتم از صندوق جهاد کشاورزی تحویل گرفتم.همکار بنده دو فقره امضا در پشت چک زدن و بنده نیز با کارت ملی و احراز هویت توسط بانک چک را وصول نمودم.حال همان شخص ادعای جعل امضای ظهر چک را دارد.ایا اولا جعل صورت گرفته؟و ثانیا بنده به عنوان وصول کننده چه نقش در جعل دارم؟با تشکر

    Reply
    • ۱۳۹۹-۱۲-۲۸ at ۳:۲۳ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      در ماهیت امر که قطعاً جعل صورت نگرفته است. قرارداد فی ما بین شما و همان شخص می تواند در برائت شما موثر باشد. مضافاً این شخص باید سرقت را هم اثبات نماید چرا که یقین سابق بر وجود چک نزد وی است و باید خروج مجرمانه چک را نیز اثبات کند. ضرر هم به وی وارد نشده است با توجه به قرارداد.

      Reply
  • ۱۳۹۹-۱۲-۲۱ at ۱۱:۱۰ قبل از ظهر
    Permalink

    اگه صاحب حساب اشتباهی چک رو امضا کند پشت چک رو میشه صاحب حساب دوتا امضا کند درست میشه؟

    Reply
    • ۱۳۹۹-۱۲-۲۱ at ۷:۰۸ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      سوال جالبی است. به نظر خیر چون دور لازم می آید. یعنی با بی اعتباری روی چک دیگر نوبت به بررسی پشت چک نمی رسد بر خلاف تصحیح تاریخ و مندرجات.

      Reply
  • ۱۳۹۹-۰۷-۲۷ at ۲:۴۸ بعد از ظهر
    Permalink

    باعرض سلام و سپاس از مطالب بسیار ارزشمند جنابعالی
    سوالی دارم بنده با شخصی قراردادی نوشتیم و بنده به ایشان چکی دادم و یکسری ضمان .به دلایلی ایشان به تعهدات قرارداد عمل نکرد و معامله نقل و انتقال انجام نشد و ایشان بدون اخطار قبلی چک مذکور رو اول تاریخ میزنه و بعد برگشت و سپس کلیه حقوق چک رو به یک شخص دیگری که وکیل هست انتقال میدهد الان اون شخص سوم ازمن روی چک شکایت حقوقی کرده من چه باید بکنم اگر زحمت بکشین راهنمایی کنید از شما سپاسگزارم باتشکر

    Reply
    • ۱۳۹۹-۰۷-۲۷ at ۲:۵۸ بعد از ظهر
      Permalink

      با سلام و تشکر؛
      اگر چک به وکیل دادگستری به نحو صوری منتقل شده و وکیل در ظاهر اصالتاً چک را دریافت نموده و لکن فی الواقع قصد وکالت دارد و برای عدم پرداخت تمبر مالیاتی و یا دور زدن ایرادات معامله پایه، چک را اصالتاً دریافت نموده و هم کاسه ی طرف قرارداد شما و مطلع و فاقد حسن نیت باشد، در این صورت شما باید در مقابل دعوای مطالبه ی چک، دعوای تایید فسخ یا اقاله قرارداد (حسب مورد) و استرداد چک علیه هر دو را مطرح نماید.

      Reply
  • ۱۳۹۹-۰۶-۱۶ at ۶:۳۵ قبل از ظهر
    Permalink

    باسلام
    یک فقره چک بنده توسط یکی از آشنایان از منزلم سرقت شد و با زدن امضای متفاوت از امضای بنده به بانک برده و چون موجودی حسابم از مبلغی که در چک نوشتند کمتر بود، بانک چک را برگشت زد! اصلا امضای من با امضای درج شده در چک شباهت نداشت، پس چرا بانک چک را توقیف نکرد؟ آیا از سوی بانک تخلفی صورت نگرفت؟ لطفا راهنمایی بفرمایید.

    Reply
    • ۱۳۹۹-۰۶-۱۷ at ۳:۲۳ قبل از ظهر
      Permalink

      با سلام؛
      خیر . بانک در هر صورت چک را برگشت می زند و صرفاً باید علت برگشت را مغایرت امضاء و کسر موجودی اعلام کند.

      Reply
  • ۱۳۹۹-۰۱-۱۱ at ۱:۲۳ بعد از ظهر
    Permalink

    سلام
    یکی واسه ضمانت پشت چکم را دوتا امضا زده
    قضیه چیه؟
    چک را الان میتونه از خودش ساقط کنه؟
    یا نه؟

    Reply
    • ۱۳۹۹-۰۱-۱۱ at ۳:۱۶ بعد از ظهر
      Permalink

      سلام
      خیر نمی تواند ضمانت خود را بدون رضایت دارنده چک فسخ و منتفی کند و لذا با شما متضامناً مسئول پرداخت چک است.

      Reply
  • ۱۳۹۸-۰۵-۲۳ at ۰:۳۶ قبل از ظهر
    Permalink

    سلام بنده بتازگی دسته چک گرفتم، معلول هستم گاهی اوقات موقه زدن امضا دچارمشکل میشم، یعنی امضاءروی چک بانمونه امضابانک مطابقت نمیکنه
    راه حل چیه ومن بایدچیکارکنما؟

    Reply
    • ۱۳۹۸-۰۵-۲۷ at ۱۰:۳۴ قبل از ظهر
      Permalink

      سلام
      مهر امضاء داشته باشید. یعنی امضای خود را به صورت مهر بسازید.

      Reply
  • ۱۳۹۸-۰۳-۰۱ at ۲:۳۴ بعد از ظهر
    Permalink

    سلام…..بر اساس گفته شما اگر به هر هلتی چکی واقعا هم سرقت یا گم بشه …..صاحب ک مجبور به پرداخت وجهی میشه که سارق رو ی چک بنویسه با هر امضایی……..این چجور حکم و قضاوت یکجانبه ایه….
    توضیح می فرمایید این موارد رو چطور باید ثابت کرد

    Reply
    • ۱۳۹۸-۰۳-۰۵ at ۷:۵۰ قبل از ظهر
      Permalink

      با سلام
      این که سرقت اثبات می شود یا نمی شود، تاثیری در ماهیت ندارد. مضافا همین دغدغه در مواردی که واقعاً امضای خودش است و بی جهت انکار می کند وجود دارد.

      Reply
  • ۱۳۹۷-۰۹-۰۷ at ۴:۱۶ بعد از ظهر
    Permalink

    سلام بابت طلبم ازشرکتی چک دریافت کردم چک برای شرکت دیگر میباشد که فعلا بعلت بدهی تعطیله ازاعضای هیئت مدیره شکایت کرد؟

    Reply
    • ۱۳۹۷-۰۹-۱۱ at ۶:۴۱ قبل از ظهر
      Permalink

      با سلام
      شخص امضاء کننده چک به نمایندگی از شرکت صاحب حساب چک نیز مسئولیت تضامنی با آن شرکت در خصوص تعهدات چک و پرداخت وجه آن دارد. اگر شرکت طرف حساب شما نیز پشت چک را امضاء کرده باشد نیز مسئولیت دارد.

      Reply